Inspectie waterkeringen

Aanleiding en Geschiedenis

Het programma Professionaliseren Inspecties Waterkeringen 3.0 (PIW3.0) is het vervolg op het programma Professionaliseren Inspecties Waterkeringen (PIW, 2009 - 2012 & PIW 2.0, 2013-2017) en het programma Verbetering Inspecties Waterkeringen (VIW, 2004 - 2008).


Het VIW programma is in 2004 in opdracht van STOWA en RWS-DWW (tegenwoordig RWS WVL) gestart. Concrete aanleidingen waren de kadeverschuivingen bij Wilnis en Terbregge (zomer 2003) en de verzakking van een kanaaldijk bij Stein (januari 2004). Het feit dat deze incidenten konden optreden, terwijl ter plaatse nog kort daarvoor inspecties hadden plaatsgevonden, was voor STOWA en Rijkswaterstaat reden om een onderzoek in te stellen naar de werkwijze van inspecteren van waterkeringen en mogelijkheden van verbeteringen. Het programma richtte zich zowel op verbeteringen van het inspectieproces als de technieken die hierbij gebruikt worden en heeft bij de waterkeringbeheerders het belang van goede inspecties bij de waterkeringbeheerders onder de aandacht gebracht. Er zijn een groot aantal projecten opgestart, waarmee de huidige wijze van inspecteren in kaart is gebracht en diverse methodieken zijn ontwikkeld die het inspectieproces verder kunnen verbeteren.
   Wilnis // wilnis.jpg (185 K)


Daarna is in 2009 het programma Professionaliseren Inspecties Waterkeringen (PIW) gestart. Het programma PIW(1.0) heeft geresulteerd in:

  • Het gestructureerd inrichten van inspecties (Handreiking Inspecties Waterkeringen 2012). Iedere waterbeheerder kan aan de hand hiervan zijn inspectieproces eenduidig en transparant inrichten en nieuwe inspectietechnieken toepassen;
  • Doorontwikkeling van hulpmiddelen Digispectie en Digigids. Deze doorontwikkeling is inmiddels overgenomen door het Waterschapshuis;
  • Het aanhaken bij IJkdijk-experimenten;
  • Het betrokken zijn bij inspecties van asfaltdijkbekledingen;
  • Het organiseren van de jaarlijkse Kennisdagen inspecties waterkeringen;
  • De vele publicaties, de oude website www.inspectieswaterkeringen.nl en digitale nieuwsbrieven.

Het programma PIW heeft een goede basis opgeleverd voor het inspectieproces. Op de Kennisdag 2012 is de definitieve Handreiking gepresenteerd. Inmiddels hebben verschillende waterschappen hun inspectieproces al ingericht op basis hiervan en kunnen dus als voorbeeld dienen. Andere beheerders zijn voornemens of inmiddels al gestart met implementatie van het inspectieproces volgens de Handreiking 2012. Verder is gebleken dat een verdere professionalisering van inspecties te behalen valt in de aangrenzende cycli van het inspectieproces. In 2012 is daarom besloten om een vervolg te geven aan het programma: PIW2.0. Dit programma liep van 2012 tot en met 2017 en heeft geresulteerd in:

  • De aanstelling van een grasregiseur, welke in 2017 werkte aan de regie op grasonderzoekprojecten. In het project werd een
    overzichtskaart van al het grasonderzoek in Nederland gemaakt en meerdere Grasdagen georganiseerd;
  • Het organiseren van meerdere themadagen op het gebied, zoals de dieren- en dijkendagen en de hierboven benoemde grasdagen;
  • Het ondersteunen en faciliteren van de werkzaamheden van de werkgroep Professionaliseren Dijkwacht. Deze werkgroep
    organiseerde landelijke bijeenkomsten, stelde een landelijk uniforme dijkwachtorganisatie op, ontwikkelde een
    opleiding, verbeterende de Dijkwachtwaarnemingsregistratieformulieren en verbeterde de handboek
    Dijkbewaking;
  • Het organiseren van de jaarlijkse Kennisdagen inspecties waterkeringen;
  • Het organiseren van werkplaatsen op het gebied van risicogestuurd beheer en onderhoud. In 2017 zijn verschillende activiteiten uitgevoerd ter voorbereiding van de transitie van Digigids naar een landelijk
    geaccepteerde NEN;
  • Het faciliteren van het platform van afdelingshoofden in het waterkeringenbeheer met de ondersteuning van het
    platform door middel van een secretaris. Twee maal per jaar wordt een landelijke bijeenkomst georganiseerd
    voor het gehele platform. Daarnaast wordt periodiek overlegd in de kerngroep van het platform om de
    platformbijeenkomsten voor te bereiden en worden de voorbereidingen voor de bijeenkomsten en
    vergaderingen getroffen door de secretaris.
  • De vele publicaties en digitale nieuwsbrieven.

Eind 2017 liep het PIW2.0 programma af, maar het PIW is ook in de toekomst nog nodig. De ILT (Inspectie voor Leefomgeving en Transport) vraagt de dijkbeheerder om 'Aantoonbaar in Control' zijn, bij voorkeur zelfs continu, ook bekend onder de titel Zorgplicht voor de primaire waterkeringen. De Stuurgroep Zorgplicht, Netwerk Dijkbeheerders en afdelingshoofden in het Platform Waterkeringenbeheer onderschrijven het belang van de voortzetting van het programma PIW. Het nieuwe programma PIW3.0 loopt van 2018 tot en met 2022. Het nieuwe programma legt de nadruk op meer dan alleen het inspecteren van de waterkeringen en richt zich ook op de koppeling naar beheer en onderhoud oftewel instandhouding.