Inspectie waterkeringen

PIW2.0 - Nieuwsbrief 2016-01 21 september 2016

Rjikswaterstaat Projectleider Pieter van Berkum neemt afscheid van PIW

20160901_Nieuwsbrief _FotoPieter // pieter_als_jonge_jongen.jpg (51 K)Altijd geprobeerd om het water naar mijn hand te zetten.

Pieter van Berkum is de afgelopen drieënhalf jaar door Rijkswaterstaat afgevaardigd als programmateamlid van Professionaliseren Inspecties Waterkeringen (PIW). Hij neemt afscheid, omdat hij een nieuwe rol gaat vervullen bij Rijkswaterstaat West Nederland Noord als clusterleider van team asset management. Hoe heeft Pieter het ervaren bij PIW, waar is hij trots op en wat adviseert hij zijn opvolger Vera Konings?

Water naar mijn hand zetten
Als klein jongetje was Pieter van Berkum al geïntrigeerd door water. Dammetjes bouwen in rivieren en op het strand. En dan kijken wat het water deed. Pieter nam als kind geregeld het pontje van Zwijndrecht naar Dordrecht als hij boodschappen met zijn moeder ging doen. Dat die enorme heuvel die ze op moesten bij de Oude Maas om het pontje te bereiken een dijk was, daar kwam hij pas later achter. De fascinatie voor water bleef en een keuze voor Water Management aan de TU Delft was een logische. De afgelopen jaren heeft hij zich verdienstelijk gemaakt voor Water Verkeer & Leefomgeving bij Rijkswaterstaat en als programmateamlid van het programma Professionaliseren Inspecties Waterkeringen. Als een rode draad door zijn leven loopt het water. Zoals hij zelf zegt: ‘Ik heb van jongs af aan geprobeerd het water naar mijn hand te zetten.’

Droog en nat
Gevraagd wat hij het grote verschil vindt tussen de waterschappen en Rijkswaterstaat, geeft Van Berkum aan: ‘Water is voor waterschappen een van de meest primaire zaken, bij Rijkswaterstaat  vraagt het wegennetwerk elke dag de aandacht. Bovendien wordt binnen Rijkswaterstaat veel werk weggezet in prestatiecontracten, ook de inspecties. In mijn beleving hebben de collega’s van de Waterschappen directere invloed op de uitvoering van het beheer en onderhoud van de keringen. Daarnaast is Rijkswaterstaat steeds meer veranderd van een taakgerichte organisatie naar een procesgerichte organisatie. Bij taakgerichte organisaties is het voor een team of individu gemakkelijker om te veranderen. Bij procesgerichte organisaties ben je minder kwetsbaar voor wisselingen van personeel. Beide hebben hun voor- en nadelen heb ik de afgelopen jaren gemerkt.’

Begrip voor elkaar
Van Berkum: ‘Het PIW-programma fungeert als een verbindende schakel tussen de waterschappen en Rijkswaterstaat. Op relatiegebied bijvoorbeeld dat Rijkwaterstaat als beheerder niet vervreemd raakt van waterschappen. Dat je begrip houdt voor elkaars werkwijze. Zo herinner ik me een sessie met waterschappen en Rijkswaterstaat over de marktbenadering. Het was verhelderend te zien over en weer waar de deelnemers stonden met betrekking tot dit onderwerp. Het zorgde voor wederzijds begrip. Een ander belangrijk moment was dat Ype Heijsman, directeur Netwerkmanagement, kon delen hoe Rijkswaterstaat stond tegenover de Zorgplicht op de Kennisdag PIW. Hij gaf aan dat het een uitdaging is om de zorgplicht in te bedden in een procesgerichte organisatie. Tegelijkertijd kon Ype ook het verhaal van waterschappen en de uitdagingen waar zij voor stonden met betrekking tot de zorgplicht horen’.

Ambitie bepalen
‘Hoeveel moet je zelf doen en hoeveel mag je van PIW verwachten als organisatie?’, dat is een vraag waar Van Berkum vaak over na heeft gedacht. Een programma als PIW is nuttig. Het kost in verhouding tot andere programma’s niet veel en levert veel op. Maar wat moet een organisatie zelf doen? Van Berkum: ‘Organisaties moeten veel meer hun ambitie gaan vastleggen. Als je niet bepaalt wat je wil, is alles goed of niets goed. Nu worden waterkeringbeheerders geleefd door het oordeel van Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Ik denk en vind dat je als organisatie echt een ambitie moet omschrijven voor je waterkeringen en je organisatie. Laat je inspireren door de Gemeente Amsterdam. Zij hebben het woord ‘verzorgd’ dat in hun jaarverslag stond handen en voeten gegeven door systematisch te omschrijven wat zij onder verzorgd verstaan. En dat kan bij elke organisatie iets anders betekenen. Dat maakt niet uit, maar omschrijf het. Laat het niet blijven bij woorden en beloftes.’

De praktijk is van onschatbare waarde
Op de vraag wat Van Berkum meeneemt uit zijn PIW-tijd in zijn nieuwe rol binnen Rijkswaterstaat West Nederland Noord, antwoordt hij enthousiast: ‘Wat ik meeneem uit mijn tijd bij PIW is een van mijn eerste ervaringen. Achteraf van onschatbare waarde. Ik ben met Jaap Bronsveld (Waterschap Rivierenland) en Wijnand Evers (Waterschap Drents Overijsselse Delta, voorheen Waterschap Groot Salland) mee geweest op dijkinspectie. Bronsveld gaf toen duidelijk aan: ‘Dit is wat het inspecteren van een dijk inhoudt. Je kan er eindeloos over ouwehoeren, maar dit is wat het is.’  Zolang je niet meegelopen hebt met iemand die het dagelijks beheer heeft, kan je je niet inleven in de opgave van de inspecteurs. Dat neem ik ook mee in mijn nieuwe rol bij Rijkswaterstaat. Ik ga meelopen met mensen die het dagelijks beheer hebben over de objecten binnen mijn regio.  Zo ga ik binnenkort naar de sluis van IJmuiden, de scheepvaartverbinding Den Helder-Texel en de Velsertunnel.’

Anders gedaan
‘Achteraf praten, is altijd makkelijk. Maar wat ik anders had gedaan als ik het opnieuw zou doen, is dat ik eerder had willen beginnen met de professionalisering  van de instandhouding van waterkeringen (PIW). Ludolph Wentholt, STOWA, en ik zijn ons pas later gaan richten op beheer en onderhoud. Voor PIW was het mooi geweest als we eerder de I van inspectie voor instandhouding hadden vervangen. De verbinding met Rijkswaterstaat zou daardoor makkelijker zijn gevonden. Noem het Asset Management of beheer en onderhoud. Maar daar ligt in mijn ogen de volgende opgave voor PIW en de waterkeringbeheerders. Maar nogmaals achteraf praten is makkelijk en op dat moment was de Zorgplicht nog niet hot.’

Wijze woorden voor opvolger
‘Geef Vera Konings hetzelfde welkome gevoel dat ik heb gehad. Maar nodig haar vooral snel uit de dijk op te gaan! Als ik toch wijze woorden mag uitspreken dan wil ik ook graag benoemen dat een programma als PIW drijft op persoonlijke drive. Je kan er van maken wat je wilt. Maar het drijft op mensen die met PIW samenwerken vanuit een idee, een wens, een droom dat het nog beter kan. De deur staat open, dus weet hem te vinden! Mensen die willen, ontmoeten bij PIW en STOWA een open deur vol mogelijkheden.’






Nieuwe PIW werkplaats: Risicogestuurd beheer en onderhoud gestart

zorgplicht foto // 2013_folder_zorgplicht_foto.jpg (107 K)Na het succes van de PIW werkplaats Inspectieplannen gaat PIW de komende periode beheerders helpen bij het ontwikkelen van Risico Gestuurd beheer en onderhoud voor de eigen beheerorganisatie. Dinsdag 14 juni organiseerde PIW de eerste werkplaats Risicogestuurd beheer en onderhoud. Deelnemers van verschillende waterschappen waren klaar om aan de slag te gaan met dit belangrijke onderwerp. Het gaat in deze werkplaatsen vooral over hoe functioneren waterkeringen in relatie tot wat is afgesproken binnen een organisatie op zowel strategisch als tactisch niveau. En juist aan de concretisering van de zorgplicht ontbreekt het nog vaak.

Wat is Risicogestuurd beheer en onderhoud
‘Risicogestuurd Beheer en Onderhoud is een wijze van beheren en onderhouden van objecten of systemen in de ruimste zin van het woord, waarmee op transparante wijze op elk moment kan worden aangetoond wat de actuele prestaties zijn en welke risico´s er worden beheerst met genomen of te nemen beheersmaatregelen.’ Een hele mond vol en dit is slechts een van de vele definities die er zijn.

Behoefte vanuit de Zorgplicht
De timing voor de werkplaats Risicogestuurd beheer en onderhoud is precies goed. De Zorgplicht biedt een prachtige invalshoek. In het platform Waterkeringbeheer, waarin het management van Waterschappen vertegenwoordigd is en het onderwerp Waterkeringbeheer wordt opgepakt, was een oproep gedaan wie interesse had om dit onderwerp verder te brengen. Maar liefst 11 waterschappen wilden een medewerker afvaardigen naar de werkplaats. Voor waterschappen die (nog) niet betrokken zijn, wordt een zogenaamde tweede ring georganiseerd. Zodat zij wel geïnformeerd blijven. Heeft u interesse? Laat het dan weten aan de STOWA (stowa@stowa.nl).

De eerste werkplaats op 14 juni
De eerste werkplaats bestond uit het leren kennen van elkaar en elkaars ambities met betrekking tot het onderwerp. Zo gaf een deelnemer aan dat zijn waterschap de Zorgplicht niet alleen laat gelden voor de primaire keringen, maar ook voor de niet-primaire keringen. En andere deelnemer zei dat hij tot over zijn oren in de Zorgplicht zat en de eerste wankele stapjes nam richting risicogestuurd beheer en onderhoud. Zijn ambitie voor de werkgroep was het maken van een generieke tekst die voor alle waterschappen bruikbaar is voor het beheer- en onderhoudsplan. Dat vonden alle werkplaatsleden een mooi streven. Er zijn ook waterschappen die geen afdeling Beheer hebben. Het interessante van de kennismakingsronde was dat er grote verschillen zijn, maar dat de gemene deler gemakkelijk gevonden is. Werkplaatsbegeleider Douwe Schoonderwaldt van Movares gaf aan dat iedereen onbewust werkt aan risicogestuurd beheer en onderhoud en dat we dat in de werkplaatsen expliciet gaan maken.

Drie werkplaatsen
Er komen drie werkplaatsen. De deelnemers kozen aan welke werkplaats ze mee wilden doen. Nog niet zo gemakkelijk, want door het enthousiasme dat heerste, wilden de deelnemers het liefst aan alle sessies meedoen. De volgende werkplaatsen worden georganiseerd:

Werkplaats 1: Decompositie en conditiemeting, (5 deelnemers 4 bijeenkomsten)

Werkplaats 2: Risico (faalkans) analyse en onderhoudsstrategie (5 deelnemers 4 bijeenkomsten)

Werkplaats 3: Maatregelen bepalen en Onderhoudsconcept (plenair).

In werkplaats 3 worden de resultaten van de werkplaatsen 1 en 2 aan elkaar gekoppeld, waarmee een integrale, effectieve en toekomstvaste aanpak middels een blauwdruk wordt vormgegeven.

Meedoen?
Mocht je na het lezen van dit artikel denken ‘hier wil ik mijn bijdrage aan leveren’, laat het weten. Wellicht kan je nog meedoen aan een werkplaats of op een andere manier je input leveren. Meer informatie? Neem contact op met stowa@stowa.nl.






Wist u dat ?

waterkering nieuwsbrief // mmd 040.jpg (115 K)

De laatste informatie rondom het programma PIW en het beheer van waterkeringen zetten we voor u op een rij.

Nieuwe PIW publicatie
PIW heeft een nieuwe publicatie : Verkenning professionaliseren inspecties op basis van het International Levee Handbook. Download hier het rapport (.pdf)

Nieuwe PIW projectleider
Per november start een nieuwe projectleider namens Rijkswaterstaat.Meer informatie volgt in de volgende nieuwsbrief.

Films van de symposia: Kennisdag en het symposium Leendert de Boerspolder
Het symposium Leendert de Boerspolder en de Kennisdag Inspectie Waterkeringen zijn verfilmd.
Op woensdag 6 april 2016 vond het symposium Dijkbezwijkproef Leendert de Boerspolder plaats, georganiseerd door het hoogheemraadschap van Rijnland en STOWA samen met FloodControl IJkdijk. Het symposium stond geheel in het teken van de unieke dijkbezwijkproef die in oktober 2015 bij de Leendert de Boerspolder is uitgevoerd. De proef met een kleidijk op veen biedt onderzoekers de kans meer te weten te komen over de actuele sterkte van dit soort dijken. Dit kan waterschappen helpen de veiligheid van dit type dijk te vergroten en tegelijk onnodige kosten voor verbetering te voorkomen. Het symposium was erop ingericht de opgedane kennis en ervaringen van de proef te delen en met elkaar te bespreken. Lees en kijk hier wat er op het symposium gedeeld is.

Donderdag 7 april vond alweer de 13e Kennisdag  van Professionaliseren Inspecties Waterkeringen (IPIW) plaats. Een dag boordevol verhalen uit de praktijk. Verhalen inspireren, motiveren, en verduidelijken. Ze leveren bovendien een schat aan informatie. En nog belangrijker ze maken concreet wat abstract is. Een van de hoogtepunten was het verhaal van Mary Dhonau uit Engeland. Als slachtoffer van meerdere overstromingen, heeft zij het tot haar levenswerk gemaakt anderen bewust te maken van de kans op overstromingen en hoe je je daar als burger op kan voorbereiden. Een indrukwekkend verhaal. Lees en kijk hier wat er op de Kennisdag verder besproken is.

De Zorgplicht: Nieuwsbrief en de Zorgplicht Voorbeelddocumenten.
Veel partijen zijn bezig met de Zorgplicht. Platform waterkeringbeheer, PIW 2.0, Stuurgroep zorgplicht bundelen hun krachten. Keringbeheerders zijn volop aan de slag met allerhande activiteiten en werken daarin ook onderling samen. Deze kennis wordt gedeeld. Zo hebben waterschappen hun Plan van Aanpakken gedeeld, worden er peer-reviews uitgevoerd en zijn er periodiek Zorgplicht bijeenkomsten. Lees hierover in de Nieuwsbrief zorgplicht en op de website Zorgplichtwaterkeringen.nl.