Inspectie waterkeringen

Verslag kennsidag 2016 - Ochtend

Het is alweer de dertiende kennisdag inspectie Waterkeringen. Dit jaar richten wij ons op verhalen, maar dan op verhalen uit de praktijk. Echte waterbeheerders vertellen echte verhalen, waar andere waterbeheerders hun voordeel mee kunnen doen. Wij stropen onze mouwen op en bieden een interessant programma voor de praktijk en door de praktijk. Die verhalen gaan over dieren in de dijk, Zorgplicht, remote inspecties, data en informatie, gras, gras en nog eens gras en nog veel meer. De voorbereidingen zijn in volle gang. Het belooft een mooie dag te worden. Een dag die volop inspiratie biedt om de volgende dag met opgestroopte mouwen de opgedane kennis in de praktijk te brengen.


Het volledige programma van de de kennisdag: Download Programma (.pdf)

Het verslag van de kennisdag: Download verslag Kennisdag 2016 (.pdf)

Alle video's van de kennisdag op youtube: Naar youtube STOWA Kennisdag playlist (youtube)




  

Govert Geldof, Opening door dagvoorzitter

Al jaren ijvert hij voor een herwaardering van ervaringskennis in het waterbeheer. De wereld waarin waterschappen opereren maar ook het waterbeheer zelf, worden steeds complexer. Ervaringskennis kan - zo blijkt uit onderzoek - een belangrijke bijdrage leveren aan het beter hanteren van deze complexiteit. Enkele jaren geleden schreef Geldof er in opdracht van STOWA zelfs een boek over. Het boek ‘Een Sprong in het Diepe’ is te downloaden vanaf stowa.nl/Publicaties.

Geldof startte de dag, net als de sprekers na hem, in de speciale vertelstoel die midden op het podium stond. Iedere spreker nam daarin plaats om te vertellen over zijn kennismaking met waterkeringbeheer, danwel om te praten over zijn of haar fascinatie voor het onderwerp van de presentatie. Het leverde mooie, intrigerende en soms persoonlijke inkijkjes op in het (werkende) leven van de sprekers.

   

Mary Dhonau - Communities coping with floods
MDA - Mary Dhonau Associates, United Kingdom

Ervaringskennis had de eerste spreker van de dag meer dan genoeg. Mary Dhonau was tot 2000 een ‘gewone’ vrouw, die met haar man en zoon leefde in de buurt van Birmingham. Sindsdien liep haar huis meerdere keren onder water. Ze geeft burgers en gemeenschappen tips en adviezen over wat ze kunnen doen om de gevolgen van een overstroming te reduceren. Aan de hand van schrijnende foto’s liet ze zien hoeveel impact overstromingen hebben op het leven van individuele burgers en hoe lang de nasleep ervan kan duren. Ze schreef praktische Flood Recovery Guides en Family Flood Plans. De Engelse Overheid investeert sinds enige tijd meer geld in Flood Risk Management, maar Mary gaat er niet op zitten wachten. Door haar niet versagende inzet is ze inmiddels een landelijke bekendheid geworden en wordt ze door de Engelse pers soms gekscherend Mary Queen of Floods genoemd. De zaal luisterde ademloos toe. Meer informatie over haar werk is te vinden op http://www.marydhonau.co.uk/.

 

Peter Glas - Flowerpowerdijk 

Peter Glas had bij zijn afscheid als Voorzitter van de Unie van Waterschappen een mooie droom: de bloemrijke dijk. De droom van Glas is feitelijk een nieuwe kijk op dijkbeheer waarbij hoogwaterveiligheid en biodiversiteit hand in hand gaan. Dat kan door andere gras- en kruidenmengsels in te zaaien op dijktaluds.


   

Hans de Kroon- Bloemrijke dijken in de praktijk
Radboud Universiteit Nijmegen, professor of plant ecology

Ecoloog Hans De Kroon van de RU Nijmegen liet zijn licht schijnen over de vraag hoe realistisch deze droom is. Hij heeft veel onderzoek gedaan naar beworteling van vegetatie. Volgens Kroon leidt een bloemrijke dijk tot een meer erosiebestendige dijk, omdat de uiteenlopende soorten zorgen voor een betere beworteling. Hij noemde de bloemrijke dijk ‘veelbelovend’, maar gaf aan dat er nog wel wat nader te onderzoeken valt. Bij voorbeeld over de te gebruiken zaadmengsels, de kosteneffectiviteit en de uiteindelijke levensduur van dit type dijkbekleding. Op www.deltafacts.nl kunt u de Deltafact ‘Bloemrijke Dijken’ downloaden voor meer informatie. Na de kennisdag zal de STOWA gaan helpen bij het verbinden van de waterkeringenbeheerders rond dit thema. Op termijn wordt dit uitgewerkt in een STOWA Handreiking bloemrijke dijken. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met m.talsma@stowa.nl.

   

Peter Jansen (bestuurslid FloodControl IJkdijk, Waternet) en Agnes Maenhout (directeur Wateropleidingen) - Lancering kennisplatform Dijkmonitoring en cursus Dijkinformatie voor beheer en versterken 

Na de presentatie van Kroon werd het Kennisplatform Dijkmonitoring gelanceerd, een initiatief van het FloodControl-IJkdijkprogramma. Op de site www.dijkmonitoring.nl zijn de kennis en gebruikerservaringen die de afgelopen jaren zijn opgedaan met dijkmonitoring, verzameld en gebundeld. Bezoekers leren er onder meer welke monitoringtechnieken toegepast kunnen worden bij het oplossen van vraagstukken tijdens de verschillende fasen van de levenscyclus voor dijken (ontwerp, beheer en onderhoud, beoordelen, versterken of calamiteiten).


   

Erik Wagener (Stuurgroep Zorgplicht) - Zorgplicht - een jaar in uitvoering: de tussenstand 

Erik Wagener van de stuurgroep Zorgplicht waterkeringen vertelde de aanwezigen na de pauze over de wijze waarop waterschappen zich voorbereiden op de invulling van de zogenoemde zorgplicht voor primaire waterkeringen, die vanaf 1 januari 2017 een wettelijk karakter krijgt. Er zijn in de aanloop daarnaartoe onder meer een aantal audits uitgevoerd bij waterschappen. Daaruit kwam naar voren dat waterschappen het op onderdelen vaak op orde hebben, maar dat het wel systematischer kan. Achilleshiel is volgens Wagener het gegevensbeheer: het op orde hebben en goed aanwenden van je gegevens, zodat je op ieder moment kan laten zien dat je als dijkbeheerder ‘in control’ bent. Naast de audits zijn er verder onder meer maandelijks sectorale bijeenkomsten voor kennisuitwisseling en er verschijnt een zorgplicht nieuwsbrief. Meer informatie vindt u op www.zorgplichtwaterkeringen.nl



   

Douwe Schoonderwaldt (gemeente Amsterdam) -  Risicogestuurd beheer en onderhoud - van gemeenteraad naar de straat.

Na Erik Wagener maakten de aanwezigen met Douwe Schoonderwalt een uitstapje naar stedelijk beheer en onderhoud. Het was heel leerzaam om te horen hoe de gemeente Amsterdam risicogestuurd beheer en onderhoud vormgeeft. De titel van Schoonderwalts presentatie was ‘Van de gemeenteraad naar de straat, en weer terug.’ Daarmee gaf hij aan hoe het ambtelijk apparaat van de gemeente het politieke en impliciete streven naar ‘een verzorgd voorzieningenniveau in de stad’ expliciet heeft vertaald naar wat er op straat aan beheer en onderhoud moet gebeuren, op basis van geformuleerde risico’s. Dat levert vervolgens weer bruikbare informatie op voor de politiek. Men heeft de vertaalslag van impliciet naar expliciet onder meer weten te maken door te koppelen aan de bedrijfswaarden van de stad: leefbaar, veilig, bereikbaar en duurzaam. Aankomend jaar gaat Douwe voor het programma PIW werkplaatsen Risicogestuurd Beheer en onderhoud organiseren. Wilt u meer weten? neem dan contact op met PIW projectleider Wentholt@stowa.nl.




 

Hans Knotter (Rivierenland) - Dijkwachten aan het Werk 

Dijkwachten aan het werk. Dat was de titel van de presentatie van Hans Knotter van Waterschap Rivierenland. Hij vertelde over de werkgroep Professionalisering Dijkbewaking die hard werkt aan het uniformeren en standaardiseren van de dijkbewaking in Nederland. Dat is volgens hem echt nodig, want ‘hoe kun je nou een wel opkisten zonder goede instructie?!’ Dat lukt niet, zo bleek uit zijn aanschouwelijke presentatie. Gelukkig hebben een aantal waterschappen al samen de handschoen opgepakt en werken zij eendrachtig samen aan professionalisering van de dijkwacht.



   

Niek Bosma (wetterskip Fryslan) en Eddy Wymenga (Altenburg & Wymenga) -  De muizenplaag in uw Kering?

Het is alweer even geleden, maar in de winter 2014-2015 had Zuid-Friesland te maken met een ware muizenplaag. De muizen richtten veel schade aan aan landerijen en boezemkaden, die de muizen een droge plek boden tijdens natte periodes. Niek Bosma van Wetterskip Fryslân en Eddy Wymenga van adviesbureau Altenburg & Wymenga vertelden de aanwezigen over het ontstaan en het bestrijden van van muizenplagen. Die komen vaker voor dan je denkt, en niet alleen in Friesland. Muizen houden van droog en van eenvormige, open landschappen. Uitbraken zie je dan ook vooral in open, goed drooggelegde veen- en kleigebieden. Kleinschalige en besloten zandgronden worden gemeden. Eén ding kwam duidelijk naar voren: maatregelen moet je vooral vooraf nemen, want tijdens een plaag heeft het weinig zin. Gelukkig valt er wel het een en ander te doen om de kans op uitbraken te reduceren. Denk aan het verhogen van waterpeil, het onderwater zetten van weilanden, maar
ook weidegang kunnen de kans op muizenoverlast beperken, blijkt uit onderzoek.